Санариптик технологиялардын коомго тийгизген таасирин аныктоо.
Интернетти коопсуз жана жоопкерчиликтүү пайдаланууга үйрөнүү.
1. Санариптик коом деген эмне?
Санариптик коом — маалыматты түзүү, сактоо, иштетүү жана
бөлүшүү үчүн компьютерлерди, интернетти жана башка санариптик
технологияларды кеңири колдонгон коом.
Санариптик технологиялар төмөнкү тармактарда колдонулат:
Билим берүү: электрондук китептер, онлайн сабактар.
Медицина: электрондук медициналык маалыматтар.
Банк иши: онлайн төлөмдөр жана акча которуулар.
Мамлекеттик кызматтар: электрондук арыздар жана маалымкаттар.
Байланыш: электрондук почта, мессенжерлер жана видеобайланыш.
2. Социалдык информатика
Социалдык информатика — маалыматтык технологиялардын адамга,
коомго жана адамдардын өз ара мамилелерине тийгизген таасирин
изилдеген багыт.
Ал төмөнкү маселелерди карайт:
Адамдардын интернет аркылуу баарлашуусу.
Маалыматтын коомдо таралышы.
Жеке маалыматтарды коргоо.
Санариптик теңсиздик жана технологияга жеткиликтүүлүк.
Интернеттеги этика жана жоопкерчилик.
3. Санариптик технологиялардын пайдасы жана коркунучтары
Пайдасы
Маалыматты тез табууга жардам берет.
Алыстан билим алууга мүмкүнчүлүк түзөт.
Адамдардын байланышын жеңилдетет.
Көптөгөн иштерди убакытты үнөмдөө менен аткарат.
Коркунучтары
Жалган маалыматтардын таралышы.
Жеке маалыматтардын уурдалышы.
Кибербуллинг жана интернеттеги алдамчылык.
Экран алдында ашыкча убакыт өткөрүү.
4. Санариптик коопсуздук эрежелери
Татаал жана кайталанбаган сырсөздөрдү колдонуңуз.
Сырсөздөрдү жана ырастоо коддорун башкаларга бербеңиз.
Белгисиз шилтемелерди ачууда этият болуңуз.
Жеке маалыматтарды ачык жарыялабаңыз.
Маалыматтын ишенимдүү булактан алынганын текшериңиз.
Төмөнкү таблицаны дептериңизге көчүрүп, ар бир технологиянын
пайдасын жана мүмкүн болгон коркунучун жазыңыз.
Социалдык тармактар
Онлайн билим берүү
Мобилдик банк
Жасалма интеллект
Жыйынтык: Санариптик технологияны жоопкерчиликтүү колдонуу
ар бир адам үчүн маанилүү.
6. Бышыктоо суроолору
1. Санариптик коом деген эмне?
2. Социалдык информатика эмнени изилдейт?
3. Санариптик технологиялардын үч пайдасын атагыла.
4. Интернетте жеке маалыматты эмне үчүн коргоо керек?
5. Жалган маалыматты кантип текшерүүгө болот?
6. Санариптик этика дегенди кандай түшүнөсүңөр?
7. Үй тапшырмасы
«Санариптик технологиялар менин жашоомдо» деген темада
8–10 сүйлөмдөн турган чакан текст жазгыла. Эки пайдасын жана
бир коркунучун мисал менен түшүндүргүлө.