🎯 Сабактын максаты
- Клавиатуранын негизги баскычтарын үйрөнүү.
- Баскычтардын айкалышын туура колдонуу.
- Чычкан менен иштөөнүн негизги аракеттерин өздөштүрүү.
- Текст терүү көндүмдөрүн өнүктүрүү.
1. Клавиатура деген эмне?
Клавиатура — компьютерге текст, сандар жана буйруктарды киргизүүчү түзүлүш.
Клавиатура аркылуу маалымат жазабыз, программаларды башкарабыз жана компьютер менен иштейбиз.
2. Клавиатуранын негизги баскычтары
| Баскыч | Кызматы |
| Enter | Жаңы сапка өтүү же буйрукту аткаруу. |
| Shift | Баш тамга же кошумча белгини терүү. |
| Caps Lock | Баш тамгалар режимин күйгүзүү жана өчүрүү. |
| Backspace | Курсордун сол жагындагы белгини өчүрүү. |
| Delete | Курсордун оң жагындагы белгини өчүрүү же тандалган объектти жок кылуу. |
| Багыттоочу жебелер | Курсорду өйдө, төмөн, оңго жана солго жылдыруу. |
| Space | Сөздөрдүн ортосуна боштук коюу. |
| Tab | Кийинки талаага өтүү же чегинүү жасоо. |
3. Баскычтардын айкалышы
Эки же андан көп баскычты бир убакта басуу аркылуу атайын буйруктарды аткарууга болот.
Ctrl + C — тандалган маалыматты көчүрүү.
Ctrl + V — көчүрүлгөн маалыматты коюу.
Ctrl + X — тандалган маалыматты кесип алуу.
Ctrl + Z — акыркы аракетти артка кайтаруу.
Ctrl + A — бардык маалыматты тандоо.
Ctrl + S — документти сактоо.
4. Чычкан менен иштөө
Компьютердик чычкан — экрандагы көрсөткүчтү башкаруучу түзүлүш.
- Бир жолу чыкылдатуу: объектти тандоо.
- Эки жолу чыкылдатуу: файлды же программаны ачуу.
- Оң баскычты басуу: кошумча менюну ачуу.
- Сүйрөө: объектти кармап башка жерге жылдыруу.
- баракты өйдө же төмөн жылдыруу.
5. Практикалык иш 💻
Тапшырма 1. Тексттик редакторду ачып, төмөнкү текстти тергиле:
Менин атым __________. Мен 7-класста окуйм. Информатика — кызыктуу предмет.
- Enter баскычы менен жаңы сапка өтгүлө.
- Caps Lock аркылуу баш тамгаларды тергиле.
- Shift аркылуу кошумча белгилерди киргизгиле.
- Ctrl + A менен текстти толук белгилегиле.
- Ctrl + C жана Ctrl + V аркылуу текстти көчүргүлө.
- Ctrl + Z менен акыркы аракетти артка кайтаргыла.
- Ctrl + S менен документти сактагыла.
Тапшырма 2. Чычкан менен файлды тандап, эки жолу чыкылдатып ачкыла. Андан кийин аны башка папкага сүйрөп жылдыргыла.
6. Өзүңдү текшер 🧠
- Клавиатура эмне үчүн колдонулат?
- Enter баскычынын кызматы кандай?
- Caps Lock эмне кылат?
- Backspace кайсы белгини өчүрөт?
- Ctrl + C кандай буйрук?
- Ctrl + V кандай буйрук?
- Ctrl + Z эмне үчүн колдонулат?
- Чычкан менен эки жолу чыкылдатуу эмне кылат?
- Объектти башка жерге жылдыруу кандай аталат?
- Чычкандын дөңгөлөгү эмне үчүн керек?
📌 Сабакты жыйынтыктоо
Клавиатура маалымат киргизүү үчүн, ал эми чычкан экрандагы объекттерди башкаруу үчүн колдонулат. Баскычтардын айкалышы компьютерде иштөөнү тездетет.