🎯 Сабактын максаты
Окуучулар эки белгисиздүү теңдемелер системасы жөнүндө түшүнүк алышат, теңдемелер системасын коюу жана кошуу ыкмалары менен чыгарууну үйрөнүшөт.
Сабактын бөлүктөрү: теория, мисалдар, практикалык тапшырмалар жана тест.
1. Теңдемелер системасы деген эмне?
Эки же андан көп теңдемелер бир убакта аткарылышы керек болсо, алар теңдемелер системасы деп аталат.
x - y = 2 }
Бул системада эки белгисиз бар: x жана y. Биз эки теңдемени тең туура кылган сандарды табышыбыз керек.
Эсиңде болсун!
Теңдемелер системасынын чечими — системадагы бардык теңдемелерди бир убакта туура кылган белгисиздердин маанилери.
2. Коюу ыкмасы менен чыгаруу
Бир теңдемеден белгисиздердин бирин бөлүп алып, экинчи теңдемеге коёбуз.
x + y = 10
x - y = 2
1-кадам. Биринчи теңдемеден x ти табабыз:
x = 10 - y
2-кадам. Экинчи теңдемеге коёбуз:
(10 - y) - y = 2
10 - 2y = 2
2y = 8
y = 4
3-кадам. x ти табабыз:
x = 10 - 4 = 6
Жообу: x = 6, y = 4.
3. Кошуу ыкмасы менен чыгаруу
Эки теңдемени мүчөлөп кошуп же кемитип, белгисиздердин бирин жок кылабыз.
2x + y = 11
x - y = 1
1-кадам. Эки теңдемени кошобуз:
3x = 12
2-кадам. x ти табабыз:
x = 4
3-кадам. Экинчи теңдемеге коёбуз:
4 - y = 1
y = 3
Жообу: x = 4, y = 3.
4. Практикалык тапшырмалар
x + y = 12
x - y = 4
Системаны кошуу ыкмасы менен чыгар.
x + y = 9
x = 2y
Коюу ыкмасы менен чыгар.
2x + y = 13
x + y = 8
Белгисиздердин маанилерин тап.
3x + y = 14
x + y = 6
Системаны чыгар.
5. Билимиңди текшер! (10 тест)
Ар бир суроого бирден туура жоопту белгилегиле.
📌 Сабактын жыйынтыгы
Бүгүн теңдемелер системасын коюу жана кошуу ыкмалары менен чыгарууну үйрөндүк.
Үй тапшырмасы: Өз алдынча 3 теңдемелер системасын түзүп, аларды эки ыкманын бири менен чыгаргыла.