← Окуу материалдарына кайтуу

5-сабак. Маалыматты издөө стратегиялары жана маалымат аналитикасы

Сабактын темалары:

1. Сабактын максаты

Окуучулар маалыматты натыйжалуу издөөнү, маалыматтын ишенимдүүлүгүн баалоону, электрондук жадыбалдарда формулаларды колдонууну, маалыматты иргөөнү, фильтрлөөнү жана диаграмма түзүүнү үйрөнүшөт.

2. Маалыматты издөө стратегиялары

Издөөдө так ачкыч сөздөрдү колдонуу керек. Өтө жалпы сөздүн ордуна теманы так сүрөттөгөн сөз айкашын жазуу пайдалуу.

Мисал: «күн панели» деп издөөнүн ордуна «күн панелинин иштөө принциби окуучулар үчүн» деп издесек, натыйжалар темага жакыныраак болот.

3. Чоң маалыматтар (Big Data)

Big Data — көлөмү чоң, тез пайда болгон жана ар түрдүү форматтагы маалыматтар. Аларды сактоо, иштетүү жана талдоо үчүн атайын технологиялар колдонулушу мүмкүн.

Мисалдар: интернеттеги издөө маалыматтары, онлайн дүкөндөрдүн буйрутмалары, аба ырайынын өлчөөлөрү жана жол кыймылы жөнүндө маалыматтар.

4. Excel жана Google Sheets формулалары

Формулалар көбүнчө = белгиси менен башталат. Төмөнкү мисалдарда A2:A5 — эсептелүүчү уячалардын диапазону.

ФормулаМилдети
=SUM(A2:A5)Маанилердин суммасын эсептейт
=AVERAGE(A2:A5)Орточо маанини табат
=MAX(A2:A5)Эң чоң маанини табат
=MIN(A2:A5)Эң кичине маанини табат
=COUNT(A2:A5)Сан камтыган уячаларды санайт

Эскертүү: программаңыздын тилине жана аймактык жөндөөлөрүнө жараша функциялардын аталышы же аргументтердин бөлгүчү айырмаланышы мүмкүн.

5. Маалыматты иргөө жана фильтрлөө

Мисал: окуучулардын упайларын чоңдон кичинеге иргеп, 80ден жогору упай алган окуучуларды фильтр аркылуу көрсөтүү.

6. Диаграммалар

Диаграмма маалыматтарды көрнөк-жарнак түрүндө көрсөтүп, салыштырууну жеңилдетет.

7. Практикалык тапшырма

Google Sheets же Excel программасында төмөнкү таблицаны түзгүлө.

ОкуучуУпай
Айжан85
Бекзат72
Нуриза94
Эрмек68
  1. Упайлардын суммасын эсептегиле: =SUM(B2:B5).
  2. Орточо упайды тапкыла: =AVERAGE(B2:B5).
  3. Упайларды чоңдон кичинеге иргегиле.
  4. 80ден жогору упайларды фильтр менен көрсөтүп көргүлө.
  5. Окуучулардын упайлары боюнча мамычалуу диаграмма түзгүлө.

8. Билимиңерди текшергиле

1. Электрондук жадыбалда формула кайсы белги менен башталат?



2. Фильтр эмне үчүн колдонулат?



3. Убакыт боюнча өзгөрүүнү көрсөтүүгө кайсы диаграмма ылайыктуу?



9. Үй тапшырмасы

  1. Бир теманы тандап, үч так ачкыч сөз айкашын түзгүлө.
  2. Big Data колдонулган эки мисал жазгыла.
  3. Беш саптан турган маалымат таблицасын түзүп, формула жана диаграмма кошкула.

← Окуу материалдарына кайтуу