9-класс — Информатика

5-сабак. Чейректик кайталоо

📚 Кайталоонун темалары

🔍 1. Маалыматтык сабаттуулук

Фейк маалымат — чындыкка туура келбеген же адаштыруучу маалымат.

Эреже:
Оку → Текшер → Ойлон → Андан кийин бөлүш.

Эсте сакта:

🎨 2. Графикалык маалыматты коддоо

Компьютердеги сүрөттөр санариптик маалымат түрүндө коддолот жана компьютердин эсинде сандар аркылуу сакталат.

Экрандагы сүрөт майда чекиттерден — пикселдерден турат.

Пиксел — экрандагы графикалык сүрөттүн эң кичине элементтеринин бири.

🖼️ 3. Растрдык жана вектордук графика

Растрдык графика

Растрдык сүрөт пикселдерден түзүлөт. Сүрөттү чоңойткондо сапаты начарлап кетиши мүмкүн.

Мисалдар: JPEG, PNG, GIF.

Вектордук графика

Вектордук сүрөт геометриялык объекттерден: сызык, тегерек, тик бурчтук жана башка фигуралардан түзүлөт.

Вектордук сүрөттү чоңойткондо сапаты жакшы сакталат.

Мисал: логотиптер, схемалар, диаграммалар.

🌈 4. Түстүк моделдер

RGB

RGB модели үч негизги түстөн турат: Red — кызыл, Green — жашыл, Blue — көк.

CMYK

CMYK көбүнчө басып чыгарууда колдонулат: Cyan, Magenta, Yellow, Key (Black).

Эсте сакта:
RGB — экрандарда көп колдонулат.
CMYK — басма продукцияларында көп колдонулат.

🥽 5. AR жана VR

Кеңейтилген реалдуулук — AR

AR чыныгы дүйнөнүн көрүнүшүнө санариптик объекттерди кошуп көрсөтөт.

Виртуалдык реалдуулук — VR

VR колдонуучуну компьютер тарабынан түзүлгөн виртуалдык чөйрөгө киргизет.

🤖 6. Графикада жасалма интеллект

Жасалма интеллект графикалык материалдарды түзүүдө, сүрөттөрдү оңдоодо, объекттерди таанууда жана дизайн иштеринде колдонулушу мүмкүн.

📝 Чейректик тест

1. Фейк деген эмне?
А) Компьютердик оюн
Б) Жалган же адаштыруучу маалымат
В) Сүрөт редактору
Г) Вирус

Жооп: Б

2. Маалыматты бөлүшүүдөн мурун эмне кылуу керек?
А) Дароо бөлүшүү
Б) Булагын текшерүү
В) Өчүрүү
Г) Көчүрүү

Жооп: Б

3. Экрандагы сүрөт эмнелерден турат?
А) Папкалардан
Б) Пикселдерден
В) Файлдардан
Г) Программалардан

Жооп: Б

4. Растрдык графиканын негизги элементи кайсы?
А) Пиксел
Б) Формула
В) Таблица
Г) Код

Жооп: А

5. Вектордук графика эмнелерден түзүлөт?
А) Пикселдерден гана
Б) Геометриялык объекттерден
В) Үндөрдөн
Г) Тексттен гана

Жооп: Б

6. RGB моделинде кайсы түстөр колдонулат?
А) Кызыл, жашыл, көк
Б) Сары, кара, ак
В) Көк, сары, кара
Г) Ак, боз, кара

Жооп: А

7. CMYK көбүнчө кайда колдонулат?
А) Басып чыгарууда
Б) Компьютердик оюндарда
В) Интернет браузерде
Г) Электрондук почтада

Жооп: А

8. Растрдык сүрөттү чоңойткондо эмне болушу мүмкүн?
А) Сапаты начарлайт
Б) Үнгө айланат
В) Файл өчөт
Г) Текст болуп калат

Жооп: А

9. AR деген эмне?
А) Виртуалдык дүйнө гана
Б) Чыныгы дүйнөгө санариптик объекттерди кошуу
В) Текст редактору
Г) Антивирус

Жооп: Б

10. VR эмнени билдирет?
А) Виртуалдык реалдуулук
Б) Растрдык визуализация
В) Видео редактор
Г) Вектордук ресурс

Жооп: А

11. Жасалма интеллект графикада эмне үчүн колдонулушу мүмкүн?
А) Сүрөт түзүү жана оңдоо үчүн
Б) Компьютерди өчүрүү үчүн гана
В) Интернетти өчүрүү үчүн
Г) Клавиатураны алмаштыруу үчүн

Жооп: А

12. Вектордук графиканын артыкчылыгы кайсы?
А) Чоңойткондо сапаты жакшы сакталат
Б) Ар дайым пикселдерден турат
В) Үн чыгарат
Г) Интернетсиз иштебейт

Жооп: А

13. Кайсысы растрдык формат?
А) JPEG
Б) HTML
В) TXT
Г) DOCX

Жооп: А

14. Жеке маалыматка кайсынысы кирет?
А) Сырсөз
Б) Сабактын темасы
В) Окуу китебинин аталышы
Г) Мектептин жалпы жаңылыгы

Жооп: А

15. Маалыматтык сабаттуулуктун негизги эрежеси кайсы?
А) Оку → Текшер → Ойлон → Бөлүш
Б) Оку → Дароо бөлүш
В) Көр → Дароо жөнөт
Г) Башкалар бөлүшсө, сен да бөлүш

Жооп: А

🎯 Жыйынтык

Чейрек ичинде маалыматтык сабаттуулук, графикалык маалыматты коддоо, компьютердик графика, растрдык жана вектордук графика, түстүк моделдер, AR, VR жана графикада жасалма интеллектти колдонуу боюнча билимдер кайталанды.

🏠 Үй тапшырмасы

Чейрек ичинде өткөн темалардын ичинен өзүңө эң кызыктуу болгон теманы тандап, анын негизги түшүнүктөрүн 5–7 сүйлөм менен жазып кел.

← Башкы бетке кайтуу