Компьютердик графика — компьютердин жардамы менен
сүрөттөрдү, чиймелерди, схемаларды жана башка графикалык
объекттерди түзүү, сактоо жана иштетүү тармагы.
Эсиңде болсун:
Компьютердеги ар бир сүрөт санариптик маалымат катары коддолуп,
компьютердин эсинде сандар түрүндө сакталат.
Компьютердик графиканын колдонулушу:
📱 Мобилдик тиркемелерде;
🌐 Интернет сайттарда;
🎮 Компьютердик оюндарда;
🏗️ Архитектура жана инженерияда;
🎬 Кино жана анимацияда;
📊 Диаграмма жана презентацияларда.
🔲 Растрдык графика
Растрдык графика — сүрөт майда чекиттерден,
башкача айтканда пикселдерден түзүлгөн графика.
Пиксель — экрандагы же сүрөттөгү эң кичинекей
графикалык элемент.
Мисалдар:
📷 Фотосүрөттөр;
🖼️ JPEG сүрөттөр;
🖼️ PNG сүрөттөр;
🖼️ BMP сүрөттөр.
Растрдык сүрөттү өтө чоңойткондо пикселдер көрүнүп,
сүрөттүн сапаты начарлашы мүмкүн.
📐 Вектордук графика
Вектордук графика — сүрөттөр математикалык
сызыктар, чекиттер, ийри сызыктар жана геометриялык фигуралар
аркылуу түзүлгөн графика.
Мисалдар:
🔵 Логотиптер;
📐 Чиймелер;
🔷 Схемалар;
🎨 Иконкалар.
Вектордук сүрөттү чоңойткондо анын сапаты көбүнчө сакталат,
анткени сүрөт геометриялык объекттер аркылуу берилет.
🎨 Түстүк моделдер
Компьютерде түстөрдү көрсөтүү үчүн атайын түстүк моделдер
колдонулат.
🔴 RGB модели
RGB — Red, Green, Blue сөздөрүнүн биринчи
тамгаларынан алынган.
🔴 R — Red — кызыл;
🟢 G — Green — жашыл;
🔵 B — Blue — көк.
RGB модели негизинен компьютердин, телефондун жана телевизордун
экрандарында колдонулат.
🖨️ CMYK модели
CMYK көбүнчө басып чыгарууда колдонулат.
C — Cyan;
M — Magenta;
Y — Yellow;
K — Key/Black — кара.
Эсиңде болсун:
Экрандарда көбүнчө RGB, ал эми полиграфияда жана принтерлерде
CMYK кеңири колдонулат.
🖥️ Экрандагы графикалык маалымат
Компьютердин экранындагы сүрөт көп сандаган пикселдерден турат.
Ар бир пикселдин өзүнүн түсү жана жарыктыгы болот.
Экрандын чечилиши (разрешение) пикселдердин саны менен көрсөтүлөт.
Мисалы: 1920 × 1080
1920 — туурасы боюнча пикселдердин саны
1080 — бийиктиги боюнча пикселдердин саны
Жалпы пикселдердин санын табуу үчүн:
1920 × 1080 = 2 073 600 пиксель
🔢 Графикалык маалыматты коддоо
Компьютер бардык маалыматтарды, анын ичинде сүрөттөрдү да,
санариптик код түрүндө сактайт.
Растрдык сүрөттө ар бир пикселдин түсү белгилүү бир сандык
маанилер менен берилет.
Мисал:
RGB моделинде түс үч компонент менен берилет:
R — кызыл, G — жашыл, B — көк.
Жөнөкөй мисал:
RGB(255, 0, 0) → кызыл түс
RGB(0, 255, 0) → жашыл түс
RGB(0, 0, 255) → көк түс
RGB(0, 0, 0) → кара түс
RGB(255, 255, 255) → ак түс
🧠 Практикалык тапшырма
Төмөнкү суроолорго жооп бергиле:
Растрдык графика деген эмне?
Вектордук графика деген эмне?
Пиксель деген эмне?
RGB моделинде кайсы үч түс колдонулат?
CMYK модели кайда көбүрөөк колдонулат?
1920 × 1080 экранда канча пиксель бар?
Жооптор:
1. Растрдык графика пикселдерден түзүлөт.
2. Вектордук графика математикалык объекттерден түзүлөт.
3. Пиксель — сүрөттүн эң кичинекей графикалык элементи.
4. Кызыл, жашыл жана көк — RGB.
5. CMYK көбүнчө басып чыгарууда колдонулат.
6. 1920 × 1080 = 2 073 600 пиксель.
📝 Тест
1. Компьютердик графика деген эмне?
А) Компьютердик оюн
Б) Графикалык маалыматты түзүү жана иштетүү тармагы
В) Интернет байланышы
Г) Электрондук почта
3. Пиксель деген эмне?
А) Компьютердин эс тутуму
Б) Сүрөттүн эң кичинекей графикалык элементи
В) Принтер
Г) Файл
Жооп: Б
4. Вектордук графика эмнелер аркылуу берилет?
А) Геометриялык жана математикалык объекттер аркылуу
Б) Пикселдер аркылуу гана
В) Музыка аркылуу
Г) Текст аркылуу гана
Жооп: А
5. RGB моделиндеги R эмнени билдирет?
А) Blue
Б) Green
В) Red
Г) Black
Жооп: В
6. RGB моделинде канча негизги компонент бар?
А) 2
Б) 3
В) 4
Г) 5
Жооп: Б
7. CMYK модели көбүнчө кайда колдонулат?
А) Басып чыгарууда
Б) Интернет браузерде гана
В) Оюндарда гана
Г) Музыкада
10. RGB(255, 0, 0) кандай түстү билдирет?
А) Көк
Б) Жашыл
В) Ак
Г) Кызыл
Жооп: Г
🏠 Үй тапшырмасы
📝 Тест
1. Компьютердик графика деген эмне?
А) Компьютердик оюн
Б) Графикалык объекттерди түзүү, сактоо жана иштетүү тармагы
В) Интернет байланышы
Г) Текст терүү программасы
Жооп: Б
2. Растрдык графиканын негизги элементи эмне?
А) Пиксель
Б) Вектор
В) Формула
Г) Таблица
Жооп: А
3. Вектордук графика эмнелердин негизинде түзүлөт?
А) Пикселдердин
Б) Геометриялык объекттердин
В) Үндөрдүн
Г) Сандардын гана
Жооп: Б
4. Пиксель деген эмне?
А) Сүрөттүн эң кичине чекити
Б) Принтердин түрү
В) Компьютердин эс тутуму
Г) Файлдын аталышы
Жооп: А
5. RGB түстүк моделинде кайсы түстөр колдонулат?
А) Кызыл, жашыл, көк
Б) Сары, кара, ак
В) Кызгылт, сары, кара
Г) Ак, боз, кара
Жооп: А
6. RGB моделиндеги R тамгасы эмнени билдирет?
А) Red — кызыл
Б) Right — оң
В) Raster — растр
Г) Result — натыйжа
Жооп: А
7. CMYK түстүк модели көбүнчө кайсы тармакта колдонулат?
А) Басып чыгарууда
Б) Музыка угууда
В) Программалоодо
Г) Интернетке кирүүдө
Жооп: А
8. Растрдык сүрөттү чоңойткондо эмне болушу мүмкүн?
А) Сүрөттүн сапаты начарлап, пикселдер көрүнүшү мүмкүн
Б) Сүрөт автоматтык түрдө векторго айланат
В) Сүрөт сөзсүз кыймылдай баштайт
Г) Түс модели өзгөрөт
10. Растрдык жана вектордук графиканын негизги айырмасы кайсы?
А) Растр пикселдерден, вектор геометриялык объекттерден түзүлөт
Б) Экөө тең бир гана пикселдерден түзүлөт
В) Растр тексттен, вектор үндөн түзүлөт
Г) Экөөнүн айырмасы жок
Жооп: А
«Растрдык жана вектордук графика»
деген темада салыштыруу таблицасын түзүп келүү.
Кошумча: RGB жана CMYK түстүк моделдеринин айырмасын
3–5 сүйлөм менен түшүндүрүү.
💡 Сабактын негизги жыйынтыгы
Графикалык маалымат компьютерде санариптик код түрүндө сакталат.
Растрдык графика пикселдерден, ал эми вектордук графика
геометриялык объекттерден түзүлөт. RGB модели экрандарда,
CMYK модели көбүнчө басып чыгарууда колдонулат.