🧠 8-класс | Информатика

5-сабак: Логикалык схемаларды түзүү жана талдоо

← Бардык сабактарга кайтуу

🎯 Сабактын максаты

Бул сабакта окуучулар логикалык элементтерди бириктирип, жөнөкөй логикалык схемаларды түзүүнү жана алардын чыгышындагы натыйжаны аныктоону үйрөнүшөт.

📖 Логикалык схема деген эмне?

Логикалык схема — бир нече логикалык элементтерди бириктирүү аркылуу маалыматты иштетүүчү схема.

Схемада кириш сигналдары берилет. Логикалык элементтер ошол сигналдарды иштетип, чыгыш сигналын түзөт.

Жөнөкөй түшүнүк:

Кириш → Логикалык элемент → Чыгыш

🔌 1. Жөнөкөй AND схемасы

Эки кириш сигналы AND элементине берилсин: A = 1, B = 1.

A = 1
→
AND
→
Y = ?

B = 1

AND үчүн эки кириш тең 1 болгондо чыгыш 1 болот.

Жооп: Y = 1

🔵 2. AND схемасын талдоо

Эми A = 1, B = 0 болсун.

A B A AND B
1 0 0

Кирүүлөрдүн бири 0 болгондуктан, AND элементинин чыгышы 0 болот.

🟢 3. OR схемасы

OR элементинде кириштердин жок дегенде бири 1 болсо, чыгыш 1 болот.

A = 0
→
OR
→
Y = ?

B = 1

Бул жерде A = 0, B = 1. Кирүүлөрдүн бири 1 болгондуктан:

Y = 1

🔴 4. NOT схемасы

NOT элементи бир гана кириш сигналын кабыл алат жана анын маанисин тескерисине өзгөртөт.

A = 1
→
NOT
→
Y = 0

Демек:

NOT 1 = 0

🧩 5. Бир нече элементтен турган схема

Эми эки логикалык элементти бириктирели.

A = 1
→
AND
→
OR
→
Y = ?

B = 1

C = 0

Алгач AND операциясын эсептейбиз:

A AND B = 1 AND 1 = 1

Андан кийин OR операциясын эсептейбиз:

1 OR C = 1 OR 0 = 1

Жооп: Y = 1

📊 6. Схеманы талдоонун тартиби

  1. Кириш сигналдарын аныктаңыз.
  2. Биринчи логикалык элементти эсептеңиз.
  3. Анын чыгышын кийинки элементке өткөрүңүз.
  4. Кийинки операцияны эсептеңиз.
  5. Акыркы чыгыш сигналын табыңыз.

🧠 Өзүңүздү текшериңиз

1. A = 1, B = 1 болсо, A AND B = ?
2. A = 0, B = 1 болсо, A OR B = ?
3. A = 0 болсо, NOT A = ?
4. A = 1, B = 0 болсо, A AND B = ?
5. Логикалык схемада чыгыш сигналы эмнени көрсөтөт?

📝 Практикалык тапшырма

Төмөнкү схемалардын чыгышын эсептеңиз:

1. A = 1, B = 1 → AND → Y = ?
2. A = 0, B = 1 → OR → Y = ?
3. A = 1 → NOT → Y = ?
4. A = 1, B = 1 → AND → OR менен C = 0 → Y = ?
📝 Тест тапшыруу 📚 Бардык сабактар