4-сабак: Негизги логикалык элементтер
Бул сабакта окуучулар негизги логикалык элементтер ЖАНА (AND), ЖЕ (OR), ЭМЕС (NOT) менен таанышат жана алардын иштөө принциптерин түшүнүшөт.
Логикалык элемент — бул киргизилген маалыматтардын негизинде белгилүү бир логикалык операцияны аткарган электрондук элемент.
Компьютерлерде жана башка санариптик түзүлүштөрдө логикалык элементтер маалыматты иштетүү үчүн колдонулат.
Эгер эки шарт тең аткарылса гана түзмөк иштеши керек болсо, AND (ЖАНА) логикалык элементи колдонулат.
AND операциясында бардык кирүүчү шарттар 1 болгондо гана натыйжа 1 болот.
Компьютерге кирүү үчүн логин да, пароль да туура болушу керек.
| A | B | A AND B |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
OR операциясында шарттардын жок дегенде бири 1 болсо, натыйжа 1 болот.
Эгер окуучу информатика же математика олимпиадасына катышса, анда «олимпиадага катышкан» деген шарт аткарылат.
| A | B | A OR B |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |
NOT операциясы киргизилген маанини тескерисине өзгөртөт.
0 → 1
1 → 0
| A | NOT A |
|---|---|
| 0 | 1 |
| 1 | 0 |
🚪 AND: Эшик ачылышы үчүн карта да, туура PIN-код да керек.
💡 OR: Бөлмөдө лампаны биринчи же экинчи өчүргүч менен күйгүзүүгө болот.
🔄 NOT: «Жарык күйүп турат» деген шарттын тескериси «Жарык өчүк» болот.
1. AND операциясында натыйжа 1 качан болот?
2. OR операциясында натыйжа 0 качан болот?
3. NOT операциясы 1 маанисин эмнеге өзгөртөт?
4. AND логикалык элементине күнүмдүк жашоодон мисал келтириңиз.
5. OR логикалык элементи кайсы учурда колдонулушу мүмкүн?
Төмөнкү таблицаларды толтуруңуз: