Санак системалары менен таанышуу
Окуучулар санак системасы деген эмне экенин түшүнүшөт, ондук, экилик, сегиздик жана он алтылык санак системалары менен таанышышат.
Санак системасы — сандарды жазуу жана көрсөтүү үчүн колдонулган белгилердин жана эрежелердин системасы.
Компьютердик технологияларда ар кандай санак системалары колдонулат. Алардын ичинен эң маанилүүлөрү:
Күнүмдүк жашоодо биз көбүнчө ондук санак системасын колдонобуз.
Ондук системада 10 цифра бар:
Мисалы: 25, 100, 357, 2026.
Компьютерлер маалыматты негизинен экилик санак системасы аркылуу иштетишет.
Экилик системада эки гана цифра бар:
Мисалы:
Бул жерде төмөнкү индекс 2 санак системасынын негизин көрсөтөт.
Сегиздик системанын негизи — 8.
Колдонулган цифралар:
Мисалы: 17₈, 25₈, 103₈.
Он алтылык системанын негизи — 16.
Бул системада 0–9 цифралары жана A–F тамгалары колдонулат.
| Белги | Мааниси |
|---|---|
| A | 10 |
| B | 11 |
| C | 12 |
| D | 13 |
| E | 14 |
| F | 15 |
| Система | Негизи | Белгилер |
|---|---|---|
| Ондук | 10 | 0–9 |
| Экилик | 2 | 0–1 |
| Сегиздик | 8 | 0–7 |
| Он алтылык | 16 | 0–9, A–F |
Ондук системадагы 10 санын экилик системада 1010₂ деп жазууга болот.
Мындай которууларды кийинки сабактарда кеңири үйрөнөбүз.
1. Ондук системанын негизи канча?
Жооп: 10
2. Экилик системада канча цифра колдонулат?
Жооп: 2
3. Он алтылык системада A тамгасы кандай санды билдирет?
Жооп: 10
Санак системалары боюнча видеосабакты көрүп, негизги түшүнүктөрдү бекемдеңиз.
🎬 Видеосабакты көрүү