💻 7-класс — 4-сабак
Тема: Тексттик маалыматты коддоо
📚 Сабактын максаты
Окуучулар тексттик маалыматты компьютерде коддоо түшүнүгүн билишет, тексттин стандарттык коддоолору менен таанышат жана ASCII коддук таблицасын колдонуп символдордун коддорун аныктай алышат.
💡 1. Тексттик маалыматты коддоо деген эмне?
Компьютер текстти түздөн-түз тамгалар түрүндө эмес, атайын сандык коддор аркылуу сактайт жана иштетет.
Ар бир тамга, цифра, боштук же атайын белги компьютердин эсинде белгилүү бир код менен көрсөтүлөт.
Адам компьютерге A тамгасын киргизсе, компьютер аны белгилүү бир сандык код катары сактай алат.
ASCII кодунда: A = 65
Тексттик маалыматты коддоо — символдорду компьютер түшүнө турган сандык коддорго айландыруу процесси.
🔤 2. Тексттин стандарттык коддоолору
Ар кандай тилдердеги символдорду компьютерде көрсөтүү үчүн атайын коддоо стандарттары колдонулат.
ASCII
ASCII — англис алфавитиндеги тамгаларды, цифраларды жана айрым атайын белгилерди коддоо үчүн колдонулган стандарт.
Unicode
Unicode — дүйнөнүн көптөгөн тилдериндеги символдорду коддоого мүмкүндүк берген заманбап стандарт.
Кыргыз, орус, англис жана башка тилдердин символдорун көрсөтүүгө мүмкүндүк берет.
ASCII негизинен англис тилинин символдорун коддоого багытталган. Ал эми Unicode көптөгөн тилдердин символдорун камтыйт.
📋 3. Коддук таблица
Коддук таблица — символдор менен алардын сандык коддорунун ортосундагы дал келүүнү көрсөтүүчү таблица.
Мисалы, ASCII таблицасында:
| Символ | ASCII коду | Он алтылык код |
|---|---|---|
| A | 65 | 41 |
| B | 66 | 42 |
| C | 67 | 43 |
| a | 97 | 61 |
| b | 98 | 62 |
| 0 | 48 | 30 |
| 1 | 49 | 31 |
| 2 | 50 | 32 |
| Space | 32 | 20 |
💻 4. ASCII таблицасы
ASCII сөзү англис тилиндеги American Standard Code for Information Interchange деген аталыштан алынган.
ASCII стандартында символдор сандык маанилер менен берилет. Классикалык ASCII таблицасы 0дөн 127ге чейин болгон коддорду камтыйт.
Мисалдар:
A → 65
B → 66
C → 67
a → 97
b → 98
0 → 48
Чоң жана кичине тамгалардын коддору ар башка. Мисалы:
A = 65, бирок a = 97.
🧮 5. Мисалдарды чыгаралы
Мисал 1
A тамгасынын ASCII коду канча?
Жооп: 65
Мисал 2
ABC сөзүндөгү символдордун ASCII коддорун тапкыла.
A = 65
B = 66
C = 67
Демек: ABC → 65, 66, 67
Мисал 3
12 символдорунун ASCII коддорун тапкыла.
1 = 49
2 = 50
Демек: 12 → 49, 50
🛠️ 6. Практикалык иш
Төмөнкү символдордун ASCII коддорун таблицадан тапкыла:
1. A
2. C
3. a
4. b
5. 0
6. 5
7. боштук (Space)
HELLO сөзүндөгү ар бир тамганын ASCII кодун жазгыла.
📝 7. Онлайн тест
Тексттик маалыматты коддоо боюнча билимиңизди текшерүү үчүн онлайн тестти аткарыңыз.
10 суроо — ар бир суроодо бир туура жооп бар.
📝 Онлайн тестти тапшыруу💡 Сабактын негизги жыйынтыгы
Тексттик маалымат компьютерде сандык коддор аркылуу көрсөтүлөт.
ASCII — символдорду коддоонун стандарттарынын бири.
Коддук таблица символ менен анын сандык кодунун ортосундагы байланышты көрсөтөт.
Классикалык ASCII таблицасында 128 код бар. Ал эми Unicode көптөгөн тилдердин символдорун колдоого ылайыкталган.
🏠 Үй тапшырмасы
1. ASCII деген эмне экенин жазып келүү.
2. A, B, C, a, b, c тамгаларынын ASCII коддорун жаттоо.
3. HELLO сөзүндөгү ар бир тамганын ASCII кодун жазуу.